Alt Pazar
Borsa İstanbul pazar yapısında belirli ölçek ve kriterlerdeki şirketlerin işlem gördüğü segmenttir.
Halka arz sürecinde sıkça karşılaşılan terimlerin net ve kısa açıklamaları. İzahname, lot, talep toplama, KAP ve diğer tüm kavramları bu sözlükten öğrenebilirsiniz.
Borsa İstanbul pazar yapısında belirli ölçek ve kriterlerdeki şirketlerin işlem gördüğü segmenttir.
Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerin yer aldığı temel pazar segmentlerinden biridir. Halka arz sonrası şirketin hangi pazarda işlem göreceği duyurularda belirtilir.
Aracı kurum veya yetkili kuruluş tarafından hazırlanan ve fiyat tespit raporundaki varsayımlar ile fiyatlamaya ilişkin değerlendirme içeren rapordur. Yatırım tavsiyesi yerine çoğu zaman metodolojiye ilişkin görüş sunar.
Halka arz sürecinde satışa aracılık eden, yatırımcı taleplerini toplayan ve dağıtım sürecini yöneten yetkili finansal kurumdur.
Halka arz kapsamında yatırımcılara sunulan toplam lot sayısıdır. Dağıtım sonuçları açıklanırken bu sayı temel referanslardan biridir.
Satılamayan payların belirli koşullarda aracı kuruluş veya yüklenici tarafından satın alınmasını içeren aracılık yapısıdır. Halka arzda risk paylaşımının farklılaştığı bir modeldir.
Şirketin finansal tablolarının bağımsız denetimden geçtiğini gösteren rapordur. Halka arz izahnamesinde yer alan finansal verilerin güvenilirliği açısından temel unsurlardan biridir.
Aynı veya benzer sektörde faaliyet gösteren halka açık şirketlerin çarpanları üzerinden yapılan karşılaştırmalı değerleme yöntemidir.
Bir adet payın halka arzda satışa sunulduğu fiyattır. Talep toplama ekranlarında çoğu zaman lot sayısı ile birlikte değerlendirilir.
Payların ilk kez yatırımcıya sunulduğu piyasadır. Halka arz işlemi birincil piyasa işlemidir; yatırımcıların kendi aralarında sonraki alım satımları ise ikincil piyasada gerçekleşir.
Borsa İstanbul’da halka arz edilerek belirli pazarlarda işlem görmeye başlayan şirketlerden oluşan özel endekstir. Yeni halka arz edilen payların performansını izlemek isteyen yatırımcılar açısından dikkat çeker.
Yatırımcının sahip olduğu payların belirli bir süre serbestçe satılamaması veya devredilememesi durumudur. Halka arzlarda hem ortaklar için lock-up hem de bazı yatırımcı işlemleri için blokaj benzeri uygulamalar gündeme gelebilir.
Türkiye’de payların işlem gördüğü organize piyasanın işletmecisidir. Halka arz edilen şirket payları, gerekli koşulların tamamlanmasıyla burada işlem görmeye başlar.
Şirket paylarının Borsa İstanbul’da işlem görürken kullanacağı kısa işlem kodudur. Halka arz öncesi duyurularda genellikle şirket adıyla birlikte paylaşılır.
Halka arzın Borsa İstanbul sistemi üzerinden gerçekleştirildiği satış yöntemidir. Özellikle belirli büyüklükteki halka arzlarda uygulanabilen resmi yöntemlerden biridir.
Halka arz tamamlandıktan sonra yatırımcı gruplarına kaç lot dağıtıldığı, kaç yatırımcının katıldığı ve varsa ek satış kullanımı gibi sonuçların açıklandığı bilgidir.
Toplanan talebin yatırımcılara hangi kurala göre paylaştırılacağını belirleyen yöntemdir. En çok eşit dağıtım ve oransal dağıtım terimleriyle birlikte anılır.
Şirketin finansal ve operasyonel verileri kullanılarak yaklaşık piyasa değerinin hesaplanması sürecidir. Halka arz fiyatı çoğu zaman bu çalışmanın çıktıları üzerinden şekillenir.
Belirli şartların oluşması halinde, başlangıçta planlanan pay miktarına ilave olarak ek pay satışına imkan tanıyan uygulamadır. Halka arz belgelerinde ayrıca belirtilir.
Aracı kurumun satış için çaba gösterdiği ancak satılamayan payların tamamını satın alma yükümlülüğü üstlenmediği aracılık modelidir. Bazı halka arz dokümanlarında açıkça belirtilir.
Geçerli talepte bulunan yatırımcılara mümkün olduğunca birbirine yakın sayıda lot verilmesini amaçlayan dağıtım yaklaşımıdır. Özellikle yoğun bireysel yatırımcı katılımı beklenen halka arzlarda sık görülür.
Fiyat kazanç oranıdır. Şirketin piyasa değerinin kârına göre hangi çarpanla fiyatlandığını gösterir ve halka arz değerleme karşılaştırmalarında yaygın şekilde kullanılır.
Faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr göstergesidir. Halka arz fiyat tespit raporlarında şirket karşılaştırmalarında sık kullanılan finansal metriklerden biridir.
Firma değeri ile FAVÖK arasındaki ilişkiyi gösteren çarpandır. Halka arz değerlemesinde benzer şirket analizi yapılırken sıkça kullanılır.
Piyasada alım satıma konu olabilecek payların fiilen dolaşımda bulunması durumudur. Endeks hesaplamaları ve likidite değerlendirmelerinde önemlidir.
Borsada gerçekten işlem görmesi beklenen ve kısıtlı olmayan payların toplam sermayeye oranıdır. Halka açıklık oranı ile karıştırılsa da aynı kavram değildir; serbest dolaşımdaki pay miktarına odaklanır.
Bilanço, gelir tablosu, nakit akış tablosu ve özkaynak değişim tablosu gibi şirketin mali durumunu ortaya koyan tablolardır. Halka arz analizlerinde ana veri kaynağıdır.
Tek bir fiyat yerine alt ve üst sınırı belirlenmiş bir fiyat aralığı üzerinden talep toplanması yöntemidir. Nihai halka arz fiyatı talep ve fiyatlama sonucunda kesinleşir.
Payların borsada işlem görmeye başlamasından sonra fiyatın aşırı oynaklığını sınırlamak amacıyla belirli süre ve koşullarda yapılan destekleyici işlemlerdir. Halka arz belgelerinde planlanıp planlanmadığı ve varsa süresi ayrıca açıklanır; örnek duyurularda 30 gün ifadesi sık görülür.
Şirket değerlemesinin nasıl yapıldığını ve halka arz fiyatına hangi yöntemlerle ulaşıldığını açıklayan rapordur. Çarpan analizi, indirgenmiş nakit akımı, net aktif değer gibi yöntemler bu raporda yer alabilir.
Şirket değerlemesi, piyasa koşulları, yatırımcı talebi ve arz büyüklüğü dikkate alınarak halka arz fiyatının belirlenmesi sürecidir.
Halka arzdan elde edilecek gelirin hangi alanlarda kullanılacağının açıklandığı bölümdür. Yatırım, borç ödeme, işletme sermayesi ve kapasite artışı gibi başlıklar burada yer alabilir.
Bazı halka arzlarda yatırımcıyı destekleyici ek mekanizma olarak görülebilen, belirli şartlar altında geri alım sözü içeren yapıdır. Her halka arzda bulunmaz.
Bir şirketin paylarını ilk kez yatırımcılara sunarak borsada işlem görmeye başlaması sürecidir.
Satışa sunulan pay adedi ile halka arz fiyatının çarpımı üzerinden hesaplanan toplam halka arz tutarıdır. Genellikle TL bazında açıklanır.
Yatırımcıların halka arzda pay almak için ödeyeceği satış fiyatıdır. Bu fiyat sabit olarak belirlenebilir veya fiyat aralığı süreci sonunda netleşebilir. SPK, fiyatı onaylayan merci değil; sürecin mevzuata uygunluğunu denetleyen kurumdur.
Yatırımcının aracı kurum üzerinden halka arz talebi vermesi işlemidir. Bakiye, talep tipi ve talep süresi gibi unsurlar buna dahildir.
Resmi bir mevzuat terimi olmamakla birlikte yatırımcıların en çok aradığı ifadelerden biridir. Talep yoğunluğu, tahsisat oranı ve dağıtım yöntemine göre yatırımcı başına düşebilecek lot miktarını anlatır.
Şirket sermayesinin halka açık hale gelen kısmının toplam sermayeye oranını ifade eder. Halka arz sonrasında yatırımcıların erişimine açılan pay oranını anlamak için kullanılır.
Halka arz tamamlandıktan sonra payların yatırımcılar arasında borsada alınıp satıldığı piyasadır. Günlük fiyat hareketleri burada oluşur.
Daha önce borsada işlem görmeyen bir şirketin paylarının ilk kez satışa sunulmasıdır. Türkiye’de günlük kullanımda çoğu zaman doğrudan halka arz ile aynı anlamda kullanılır.
Şirketin gelecekte yaratması beklenen nakit akımlarının bugünkü değere indirgenmesiyle yapılan değerleme yöntemidir. Fiyat tespit raporlarında tek başına veya diğer yöntemlerle birlikte kullanılabilir.
Halka arz fiyatının, hesaplanan şirket değerine veya emsal şirket çarpanlarına göre daha düşük belirlenmesini ifade eder. Yatırımcılar halka arzlarda en çok bu kavramı karşılaştırır.
Şirketin finansal durumu, faaliyetleri, riskleri, ortaklık yapısı, halka arzın şartları ve gelir kullanım alanları gibi bilgileri içeren SPK onaylı temel resmi belgedir. Yatırım kararı verilmeden önce mutlaka incelenmesi gerekir.
İzahname yayımlandıktan sonra yatırım kararını etkileyebilecek yeni bir gelişme ortaya çıkarsa, bu değişikliği kamuya açıklamak için hazırlanan ek belgedir.
Halka arz edilen payların Borsa İstanbul’da fiilen alınıp satılmaya başlandığı ilk işlem günüdür. Halka arz sürecinin yatırımcı açısından en görünür eşiklerinden biridir.
Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun kısaltmasıdır. Halka arz izahnamesi, satış duyurusu, fiyat tespit raporu, dağıtım sonuçları ve benzeri resmi açıklamalar burada yayımlanır.
Hem sermaye artırımı hem de ortak satışı unsurlarını birlikte içeren halka arz yapısıdır. Bir kısmı şirkete kaynak yaratırken bir kısmı mevcut ortakların satışını içerebilir.
Bir şirketin faiz, faaliyet alanı ve finansal oranlar açısından belirli katılım finans kriterlerine uyup uymadığına ilişkin değerlendirmedir. Halka arzlarda yatırımcıların en sık aradığı ek filtrelerden biridir.
Payların fiziki senet yerine elektronik kayıtlar üzerinden izlenmesidir. Türkiye sermaye piyasasında pay sahipliği MKK sistemi üzerinden kaydi olarak takip edilir.
Özellikle eşit dağıtım yapılan halka arzlarda yatırımcıların ortalama veya yaklaşık kaç lot alabildiğini anlatmak için kullanılan yaygın ifadedir. Resmi bir mevzuat terimi değil, yatırımcı dilinde çok sık geçer.
Halka arzın satış ve dağıtım sürecinde birlikte çalışan aracı kurumlar topluluğudur. Büyük halka arzlarda daha sık görülür.
Halka arz sürecinde koordinasyonu üstlenen başlıca aracı kurumdur. Fiyatlama, satış organizasyonu ve süreç yönetiminde merkezi rol oynar.
Konsorsiyum içinde yer alan ve yatırımcı taleplerinin toplanmasına katkı sağlayan diğer aracı kurumlardır.
Şirketin yönetim yapısı, bağımsız yönetim, şeffaflık ve pay sahipleri ilişkileri gibi konuları kapsayan çerçevedir. Halka arz sonrası yatırımcı güveni açısından önem taşır.
Bir payın piyasada kolay ve hızlı şekilde alınıp satılabilme kapasitesidir. Halka arz sonrası fiili dolaşım ve yatırımcı ilgisi ile yakından ilişkilidir.
Mevcut ortakların veya belirli pay sahiplerinin paylarını belli bir süre satmama taahhüdüdür. Türkçede satmama taahhüdü olarak da geçer.
Pay adedini ifade eden temel birimdir. Türkiye’de pay piyasasında 1 lot çoğunlukla 1 adet pay anlamına gelir.
Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun kısaltmasıdır. Sermaye piyasası araçlarının kaydi olarak izlenmesi, yatırımcı bazında kayıtların tutulması ve çeşitli yatırımcı hizmetlerinin yürütülmesinde görev alır.
Talep toplama sürecinde bekleyen nakdin belirli esaslara göre değerlendirilmesini ifade eder. Her halka arzda uygulanmaz; uygulanıp uygulanmadığı ilgili duyuruda belirtilir.
Özellikle gayrimenkul yatırım ortaklıkları gibi yapılarda kullanılan değerleme yaklaşımıdır. Varlıkların güncel değerleri üzerinden şirket değerini analiz etmeye yardımcı olur.
Şirketin toplam finansal borcundan nakit ve nakit benzerleri düşülerek hesaplanan göstergedir. Halka arz gelirinin borç azaltımında kullanılıp kullanılmayacağı bu bağlamda önem kazanır.
Sermaye piyasası mevzuatında belirli finansal büyüklük veya profesyonellik ölçütlerini sağlayan yatırımcı sınıfıdır. Her halka arz nitelikli yatırımcıya yönelik yapılmaz; bazı ihraçlarda ayrı satış yöntemi veya tahsisat bulunabilir.
Payın esas sözleşme ve sermaye yapısı içindeki itibari değeridir. Türkiye’de halka arz belgelerinde sıkça '1 TL nominal değerli pay' ifadesi kullanılır.
Yatırımcıların talep ettiği miktarın toplam talep içindeki oranına göre dağıtım yapılmasıdır. Büyük talep giren yatırımcı daha yüksek lot alabilir, ancak dağıtım oranı genel talebe bağlıdır.
Mevcut ortakların sahip olduğu payların halka arz yoluyla yatırımcılara satılmasıdır. Bu durumda satıştan gelen para şirkete değil, payını satan ortağa gider.
Anonim şirket sermayesinin belli bir bölümünü temsil eden menkul kıymettir. Hisse senedi ifadesi günlük dilde kullanılsa da mevzuat ve resmi belgelerde çoğunlukla pay terimi tercih edilir.
Piyasa değeri / defter değeri oranıdır. Özellikle bilanço yapısı güçlü şirketlerde yatırımcıların takip ettiği temel çarpanlardan biridir.
Şirketin toplam pay sayısı ile pay fiyatının çarpımı üzerinden hesaplanan toplam değeridir. Halka arz sonrasında en çok takip edilen büyüklüklerden biridir.
Bir payın nominal değerinin üzerinde bir fiyatla ihraç edilmesi veya piyasa değerlemesine göre daha yüksek seviyede fiyatlanması bağlamında kullanılan kavramdır. Bağlama göre anlamı değişebilir; bu nedenle ilgili rapor içindeki kullanımına bakılmalıdır.
Şirketin faaliyetlerine, sektörüne, finansal yapısına veya halka arzın yapısına ilişkin önemli risklerin sıralandığı izahname bölümüdür. Profesyonel yatırımcılar açısından en kritik başlıklardan biridir.
Halka arz fiyatının baştan tek bir rakam olarak belirlendiği ve yatırımcıların bu fiyat üzerinden talep verdiği satış yöntemidir. Türkiye’de birçok bireysel yatırımcıya açık halka arz bu yöntemle yapılır.
Ortakların veya belirli yatırımcıların halka arz sonrasında belli bir süre pay satmayacağını beyan etmesidir. Yatırımcılar bunu ek güven unsuru olarak takip eder.
Belirli koşullar gerçekleşirse sonradan satışa konu edilebilecek şekilde bekletilen payları ifade eder. Ek satış mekanizmasıyla ilişkilidir.
Şirketin yeni pay ihraç ederek sermayesini artırması ve bu yeni payları halka arz etmesidir. Bu yöntemde sağlanan fon doğrudan şirkete girer.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun kısaltmasıdır. Türkiye sermaye piyasalarını düzenleyen ve halka arz belgelerini onaylayan otoritedir.
Borsa işlemlerinde takasın işlem gününden sonraki ikinci iş gününde tamamlanmasını ifade eden piyasa kısaltmasıdır. Halka arz sonrası payların serbest kullanımı ve nakit akışı yorumlarında yatırımcılar tarafından sıkça anılır.
Fiyat aralığı ile talep toplamada belirlenen alt fiyat sınırıdır. Nihai fiyat bu sınırın altında belirlenmez.
Halka arzdaki toplam payların hangi yatırımcı gruplarına ne kadar ayrıldığını gösteren paylaşımdır. Yurt içi bireysel, yurt içi kurumsal, yurt dışı kurumsal veya yüksek başvurulu yatırımcı gibi gruplar için ayrı tahsisat belirlenebilir.
Halka arzda kendisine belirli oran veya miktarda pay ayrılan yatırımcı sınıfıdır. Her grubun dağıtım kuralı farklı olabilir.
İşlemlerin takas ve mutabakat altyapısında kritik rol oynayan merkezi kuruluştur. Halka arz sonrasındaki menkul kıymet ve nakit hareketlerinin altyapısı açısından önemlidir.
Yatırımcıların belirlenen tarihler arasında halka arza katılım talebini ilettiği aşamadır. SPK dokümanlarında satış süresinin en az 2 iş günü olabileceği, uygulamada ise çoğu halka arzda 2-3 iş günlük süre görüldüğü belirtilir.
Yatırımcıların halka arza başvuru yapabildiği günleri ifade eder. Bu tarihler dışında başvuru alınmaz.
Halka arzın tarihleri, fiyatı, dağıtım esasları, tahsisat oranları ve katılım detayları gibi pratik bilgileri içeren duyurudur. Yatırımcının halka arza fiilen nasıl katılacağını anlaması için en çok bakılan belgelerden biridir.
Fiyat aralığı ile talep toplamada belirlenen üst fiyat sınırıdır. Yatırımcı talebinin en yüksek hesaplanacağı seviyeyi ifade eder.
Yatırımcının halka arza katılırken mümkün olan en yüksek miktardan talep girmesi anlamında kullanılan piyasa ifadesidir. Resmi doküman teriminden çok yatırımcı pratiğinde yaygındır.
Menkul kıymetin bir hesaptan başka bir hesaba aktarılmasıdır. Halka arz sonrası payların farklı kurum hesaplarına taşınmasında gündeme gelebilir.
Yatırımcının halka arzlara katılabildiği ve sonrasında paylarını görebildiği aracı kurum nezdindeki sermaye piyasası hesabıdır.
MKK altyapısında yatırımcının belirli menkul kıymetler üzerinde satışa veya devre karşı sınırlama tanımlayabilmesini ifade eden kavramdır. Halka arz katılımında değil, daha çok saklama ve yatırımcı güvenliği tarafında bilinir.
Yatırımcının halka arza girmek istediği tutar için hesabında yeterli nakit bulunmaması durumudur. Başvurunun geçerli olması için aracı kurum kurallarına göre yeterli bakiye gerekir.
Türkiye dışındaki profesyonel ve kurumsal yatırımcılara ayrılan yatırımcı grubudur. Bazı halka arzlarda hiç yer almayabilir.
Türkiye’de yerleşik gerçek kişiler başta olmak üzere halka arzlarda bireysel yatırımcı kategorisinde değerlendirilen yatırımcı grubudur. Halka arzlara en yoğun katılım genellikle bu gruptan gelir.
Portföy yönetim şirketleri, yatırım fonları, emeklilik fonları, sigorta şirketleri ve benzeri profesyonel kurumsal yatırımcıları ifade eden tahsisat grubudur.
Bazı halka arzlarda belirli bir eşik üzerindeki talepler için tanımlanan ayrı bir yatırımcı grubudur. Tahsisat duyurusunda bu grubun payı ayrıca gösterilebilir.
Borsa İstanbul pay piyasasında belirli kriterleri sağlayan daha büyük ölçekli şirketlerin yer alabildiği pazar segmentlerinden biridir.
İzahnamede yer alan bilgilerin yatırımcı açısından daha kısa ve anlaşılır şekilde sunulduğu bölümdür. Tek başına değil, izahname ile birlikte değerlendirilmelidir.
Farklı bir arama yapmayı deneyin veya tüm terimleri görüntüleyin.
Eksik bulduğunuz terimleri bize bildirin, sözlüğe ekleyelim.