# Temettü Terimleri Sözlüğü

## B

### Bedelsiz Pay

Şirketin iç kaynaklarını sermayeye eklemesiyle pay sahiplerine ilave pay verilmesidir. Nakit ödeme değildir.

### Bedelsiz Sermaye Artırımı

Şirketin geçmiş yıl kârı, yedekler veya sermaye düzeltmesi olumlu farkları gibi iç kaynakları sermayeye ekleyerek pay adedini artırmasıdır.

### Beyan Sınırı

Gerçek kişilerin belirli gelirler için yıllık gelir vergisi beyannamesi verip vermeyeceğini belirleyen yıllık tutar sınırıdır.

### Bileşik Getiri

Elde edilen temettü veya kazançların yeniden yatırıma yönlendirilmesiyle zaman içinde getirinin getiri üretmesi etkisidir.

### BIST Temettü 25 Endeksi

BIST Temettü Endeksi içinde yer alan ve belirli büyüklük ile temettü verimi kriterlerine göre seçilen 25 paydan oluşan endekstir.

### BIST Temettü 5 Yıl Endeksi

Borsa İstanbul’da son 5 yılda nakit temettü dağıtan ve ilgili pazar kriterlerini sağlayan şirket paylarından oluşan endekstir.

### BIST Temettü Endeksi

Borsa İstanbul tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde temettü ödeyen şirket paylarından oluşan endekstir.

### Borçluluk

Şirketin finansal yükümlülük düzeyini ifade eder. Yüksek borçluluk temettü kapasitesini sınırlayabilir.

### Brüt Temettü

Vergi kesintisi yapılmadan önce hesaplanan kâr payı tutarıdır.

### Brüt Temettü Verimi

Pay başına brüt temettünün hisse fiyatına bölünmesiyle hesaplanan orandır.

## D

### Dağıtılabilir Kâr

Mevzuata, finansal tablolara, yedek akçe ayrımlarına ve şirket kararlarına göre pay sahiplerine dağıtılabilecek kâr tutarıdır.

### Dağıtım Oranı

Şirketin kârının ne kadarını pay sahiplerine dağıttığını gösteren orandır. Çok yüksek oranlar sürdürülebilirlik açısından ayrıca incelenmelidir.

## E

### Enflasyon Riski

Temettü gelirinin ve portföy değerinin satın alma gücünün enflasyon karşısında azalması riskidir.

### Esas Sözleşme

Şirketin faaliyet konusu, sermayesi, pay grupları ve bazı pay sahipliği hakları gibi temel hükümleri içeren ana belgedir.

## F

### Fiili Dolaşımdaki Pay Oranı

Borsada serbestçe işlem görebilen payların toplam sermayeye oranıdır. Endeks ve likidite değerlendirmelerinde önemlidir.

### Fiyat Kazancı

Payın alış fiyatı ile satış veya güncel fiyatı arasındaki değer artışından doğan kazançtır.

## G

### Gelir Odaklı Portföy

Düzenli nakit akışı yaratma hedefiyle oluşturulan yatırım portföyüdür.

### Gelir Vergisi İstisnası

Tam mükellef kurumlardan elde edilen kâr paylarının belirli kısmının gelir vergisi matrahı dışında bırakılmasını ifade eder.

### Genel Kurul Kararı

Pay sahiplerinin genel kurulda aldığı ve kâr dağıtımını kesinleştiren karardır. Temettü ödemesi genellikle bu karardan sonra uygulanır.

### Gerçek Kişi Yatırımcı

Kendi adına yatırım yapan bireysel yatırımcıdır. Temettü vergilendirmesinde kurum yatırımcılardan farklı kurallara tabi olabilir.

### Geçmiş Yıl Kârları

Önceki dönemlerden şirket bünyesinde bırakılmış kârları ifade eder. Mevzuata uygun olduğu ölçüde kâr dağıtım kaynağı olabilir.

## H

### Hak Kullanım Tarihi

Payın ilgili kâr payı veya bedelsiz pay hakkı ayrılmış olarak işlem görmeye başladığı tarihtir. Temettü hakkı açısından en kritik tarihtir.

### Hak Sahibi

Belirli bir temettü veya sermaye artırımı hakkından yararlanma hakkı bulunan pay sahibidir.

### Halka Açıklık Oranı

Şirket paylarının halka açık kısmının toplam sermayeye oranını ifade eder.

### Hisse Senedi

Günlük kullanımda pay kavramı yerine kullanılan ifadedir. Resmî metinlerde çoğunlukla pay terimi tercih edilir.

## İ

### İmtiyazlı Pay

Kâr payı, oy hakkı veya yönetim gibi konularda diğer paylardan farklı haklar sağlayabilen pay türüdür.

## K

### KAP

Kamuyu Aydınlatma Platformu’nun kısaltmasıdır. Kâr payı dağıtımına ilişkin şirket açıklamaları burada yayımlanır.

### Kar Payı Dağıtım İşlemlerine İlişkin Bildirim

Şirketlerin kâr payı dağıtımıyla ilgili karar, hak kullanım, ödeme ve pay başına tutar bilgilerini duyurduğu KAP bildirim türüdür.

### Kayıt Tarihi

Hak sahipliğinin saklama kayıtları üzerinden belirlendiği tarihi ifade eder. Uygulamada hak kullanım ve ödeme takvimiyle birlikte değerlendirilir.

### Kurumsal Yatırımcı

Şirket, fon, portföy yönetim şirketi, emeklilik fonu veya benzeri profesyonel yatırımcıları ifade eder.

### Kâr Dağıtım Politikası

Şirketin kârını hangi ilke ve koşullara göre dağıtacağını açıklayan politikadır. Yatırımcıların temettü beklentisini anlamasına yardımcı olur.

### Kâr Dağıtım Teklifi

Yönetim kurulunun genel kurula sunduğu kâr payı dağıtım önerisidir. Genel kurul onayı olmadan kesin dağıtım kararı sayılmaz.

### Kâr Payı

Pay sahibinin ortak olduğu şirketten, dağıtılabilir kâr üzerinden aldığı paydır. Resmî metinlerde temettü yerine çoğunlukla bu kavram kullanılır.

### Kâr Payı Avansı

Dönem tamamlanmadan önce, mevzuatta öngörülen şartlarla pay sahiplerine yapılan kâr payı avansı ödemesidir.

### Kâr Payı Dağıtım Tablosu

Dağıtılabilir kâr, ayrılan yedekler, pay başına temettü ve ödeme bilgilerini gösteren resmî tablodur.

### Kâr Payı İmtiyazı

Belirli pay gruplarına kâr dağıtımında farklı veya öncelikli hak tanınmasıdır. Esas sözleşmede düzenlenmiş olması gerekir.

## L

### Likidite

Bir payın piyasada makul fiyat etkisiyle alınıp satılabilme kolaylığıdır.

## M

### MKK

Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun kısaltmasıdır. Sermaye piyasası araçlarının kaydi olarak izlendiği merkezi kayıt sistemini yürütür.

## N

### Nakit Akışı

Şirketin belirli dönemde yarattığı ve kullandığı nakit hareketlerini gösterir. Kârın nakde dönüşüp dönüşmediğini anlamaya yardımcı olur.

### Nakit Kâr Payı Hak Kullanım Tarihi

Payın ilgili nakit kâr payı hakkı bulunmadan işlem görmeye başladığı tarihtir. Uluslararası terminolojide “ex-dividend date” olarak bilinir. Bu tarihte veya sonrasında pay alan yatırımcı, ilgili temettü ödemesine hak kazanmaz.

### Nakit Temettü

Pay sahiplerine para olarak ödenen kâr payıdır. Yatırım hesabına nakit bakiye olarak yansır.

### Net Dağıtılabilir Dönem Kârı

Kâr dağıtım tablosunda, dönem kârından gerekli yasal ve finansal kalemler düşüldükten sonra dağıtıma esas alınabilecek tutarı ifade eder.

### Net Kâr

Şirketin ilgili dönem sonunda vergi ve giderler sonrası kalan kârıdır. Temettü analizinde başlangıç göstergelerinden biridir.

### Net Temettü

Stopaj ve ilgili kesintiler sonrası yatırımcının hesabına geçen kâr payı tutarıdır.

### Net Temettü Verimi

Pay başına net temettünün hisse fiyatına bölünmesiyle hesaplanan orandır.

### Nominal Değer

Payın sermaye içindeki itibari değeridir. Türkiye’de birçok pay için nominal değer 1 TL üzerinden ifade edilir.

## O

### Ortaklık Hakkı

Pay sahibinin şirkette sahip olduğu kâr payı, oy, bilgi alma ve genel kurula katılma gibi hakları ifade eder.

## P

### Pasif Gelir

Düzenli emek harcamadan elde edildiği düşünülen gelir türüdür. Temettü geliri bu kapsamda değerlendirilebilir; ancak şirket ve piyasa riski taşır.

### Pay

Anonim şirket sermayesinin belirli bir bölümünü temsil eden sermaye piyasası aracıdır.

### Pay Başına Temettü

Bir adet pay için hesaplanan kâr payı tutarıdır. KAP bildirimlerinde brüt ve net olarak ayrı gösterilebilir.

### Pay Sahibi

Şirket sermayesini temsil eden paylara sahip olan yatırımcıdır.

### Piyasa Riski

Genel piyasa koşulları nedeniyle pay fiyatlarının düşmesi veya oynaklık göstermesi riskidir.

## R

### Reel Getiri

Nominal getiriden enflasyon etkisi arındırıldıktan sonra kalan getiridir.

### Referans Fiyat

Kurumsal işlem sonrası fiyatın değerlendirilmesinde kullanılan hesaplanmış baz fiyattır.

## S

### Saklama

Payların ve diğer sermaye piyasası araçlarının yatırımcı bazında kaydi olarak izlenmesi hizmetidir.

### Serbest Nakit Akışı

Şirketin faaliyetlerinden ve yatırımlarından sonra elinde kalan nakit yaratma kapasitesini gösteren finansal göstergedir. Temettü sürdürülebilirliği açısından önemlidir.

### Serbest Yedekler

Şirketin dağıtımına engel bulunmayan yedek kaynaklarını ifade eder. Bazı kâr dağıtımlarında dönem kârına ek kaynak olarak kullanılabilir.

### Sermaye

Şirketin paylara bölünmüş ortaklık sermayesidir. Kâr payı ve bedelsiz işlemler sermaye yapısıyla ilişkilidir.

### Son İşlem Günü

Temettü hakkı açısından, hak kullanım tarihinden önceki işlem gününü ifade etmek için kullanılan pratik piyasa ifadesidir.

## T

### T+2

Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem takasının işlem gününü izleyen ikinci iş gününde tamamlanmasını ifade eden kısaltmadır.

### Takas

Menkul kıymet ve nakit yükümlülüklerinin işlem sonrasında karşılıklı olarak yerine getirilmesi sürecidir.

### Takasbank

Borsa işlemlerinin takas ve mutabakat altyapısında görev alan merkezi kuruluştur.

### Taksitli Temettü

Kâr payının tek seferde değil, birden fazla ödeme tarihinde parçalı şekilde ödenmesidir.

### Tam Mükellef Kurum

Kanuni veya iş merkezi Türkiye’de bulunan ve Türkiye’de tam mükellefiyet esasına göre vergilendirilen kurumu ifade eder.

### Temettü

Şirketin dağıtılabilir kârından pay sahiplerine aktardığı kâr payıdır. Borsa İstanbul yatırımcıları arasında genellikle nakit kâr payı anlamında kullanılır.

### Temettü Büyümesi

Pay başına temettünün yıllar içinde artış göstermesidir. Düzenli artış, şirketin kâr ve nakit akışı gücüne işaret edebilir.

### Temettü Emekliliği

Yatırımcının yaşam giderlerini önemli ölçüde temettü gelirleriyle karşılamayı hedeflediği uzun vadeli yatırım yaklaşımıdır.

### Temettü Endeksi

Borsa İstanbul’da belirli temettü kriterlerini sağlayan şirket paylarından oluşan endeks grubunu ifade eder.

### Temettü Geçmişi

Şirketin geçmiş yıllarda yaptığı kâr payı dağıtımlarının tarih, tutar ve düzenlilik açısından izlenmesidir.

### Temettü Hakkı

Pay sahibinin belirli bir kâr dağıtımından yararlanma hakkıdır. Hak kullanım tarihinden önce paya sahip olan yatırımcılar için doğar.

### Temettü Hakkı Üzerinde İşlem

Payın henüz ilgili temettü hakkı ayrılmadan işlem gördüğü dönemi ifade eder. Uluslararası terminolojide “cum-dividend” olarak anılır. Yatırımcının ilgili temettüye hak kazanabilmesi için payı hak kullanım tarihinden önce portföyünde bulundurması gerekir.

### Temettü Kesintisi

Şirketin önceki dönemlere göre temettüyü azaltması veya tamamen durdurmasıdır. Genellikle kârlılık, nakit akışı veya yatırım ihtiyacıyla ilişkilidir.

### Temettü Sonrası Fiyat Düzeltmesi

Nakit temettü hak kullanım tarihinde pay fiyatının teorik olarak brüt temettü tutarı kadar aşağı ayarlanmasıdır.

### Temettü Stopajı

Kâr payı ödemesi sırasında mevzuata göre kaynakta yapılan vergi kesintisidir. Oran yatırımcı türüne ve yürürlükteki düzenlemeye göre değişebilir.

### Temettü Sürdürülebilirliği

Şirketin gelecekte de kâr payı dağıtabilme kapasitesidir. Kârlılık, nakit akışı ve borçlulukla yakından ilişkilidir.

### Temettü Takvimi

Şirketlerin açıklanan hak kullanım ve ödeme tarihlerinin izlendiği takvimdir.

### Temettü Verimi

Pay başına temettünün hisse fiyatına oranıdır. Yatırımcının piyasa fiyatına göre temettü getirisini ölçmek için kullanılır.

### Temettü Yeniden Yatırımı

Alınan nakit temettünün tekrar pay, fon veya başka yatırım araçlarına yönlendirilmesidir.

### Teorik Fiyat

Hak kullanım, bedelsiz veya bölünme gibi işlemler sonrasında hesaplanan düzeltilmiş fiyat seviyesidir. Gerçek piyasa fiyatı arz ve talebe göre farklılaşabilir.

### Toplam Getiri

Fiyat değişimi ve temettü gelirinin birlikte dikkate alındığı yatırım performansı ölçüsüdür.

## V

### Virman

Menkul kıymetin bir yatırım hesabından başka bir yatırım hesabına aktarılmasıdır.

### Volatilite

Pay fiyatının belirli dönemde ne kadar dalgalandığını gösteren oynaklık ölçüsüdür.

## Y

### Yasal Yedek Akçe

Kanun ve esas sözleşme hükümleri uyarınca ayrılması gereken yedek akçedir. Kâr dağıtımında dikkate alınan temel kalemlerden biridir.

### Yatırım Harcaması

Şirketin kapasite, tesis, teknoloji veya benzeri uzun vadeli varlıklar için yaptığı harcamalardır. Yüksek yatırım ihtiyacı temettü kararını etkileyebilir.

### Yatırım Hesabı

Pay alım satımı, temettü tahsilatı ve diğer sermaye piyasası işlemlerinin izlendiği hesaptır.

### Yönetim Kurulu Teklifi

Şirket yönetim kurulunun dönem kârının nasıl değerlendirileceğine ilişkin önerisidir. Kâr dağıtımı, dağıtmama veya farklı ödeme seçenekleri içerebilir.

## Ö

### Ödeme Tarihi

Nakit kâr payının yatırımcı hesaplarına aktarılmasının beklendiği tarihtir. Kesin tarih KAP bildirimlerinde yer alır.

### Ödenmiş Sermaye

Şirket ortakları tarafından taahhüt edilip ödenmiş sermaye tutarıdır.

### Özkaynak

Şirket varlıklarından yükümlülükler çıkarıldıktan sonra ortaklara ait kalan değerdir.
